365â17 246ờ Thứ tưà 14:46 ICT Thứ tư, 18/10/2017
Nâng cao hiểu biết về chính sách Bảo hiểm xã hội vì quyền lợi chính đáng của người lao động - Tham gia Bảo hiểm y tế là bảo vệ sức khỏe cho gia đình và cộng đồng

Linh hồn của Cao nguyên đá


Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn ngoài những giá trị về địa chất, địa hình, địa mạo; sự phong phú về hóa thạch các loài cổ sinh vật đã được công nhận thì một yếu tố vô cùng quan trọng mà từ bao đời nay đã thổi bùng lên sức sống mãnh liệt trên Cao nguyên đá mênh mông. Đó chính là con người nơi đây, họ sống thật thà, thân thiện và chất phác, mộc mạc như ngọn đá quanh nương, như rào đá trước cửa, như núi đá trước nhà.
Fetival Khèn Mông, một hoạt động tôn vinh, bảo tồn văn hóa dân tộc Mông.
 
Người dân nơi đây sống chung với đá, cùng đá đối mặt với sự khắc nghiệt của thiên nhiên, cùng đá vươn lên trong bộn bề gian khó. Ở đó, họ kiên cường chống chọi với khô hanh, hạn hán; kiên gan với gió tuyết, mưa sa… tạo nên một Cao nguyên đá hoang sơ mà lấp lánh, gian khó mà vinh quang.


Trong môi trường sống khắc nghiệt đó, đồng bào các dân tộc 4 huyện vùng cao núi đá phía Bắc (nằm trong khu vực Công viên địa chất) không những đã tôi luyện được ý trí mãnh liệt, sức sống quật cường trước thiên nhiên để xây dựng cuộc sống và bảo vệ biên cương mà mỗi dân tộc nơi đây còn có những nét văn hóa truyền thống hết sức độc đáo đang được giữ gìn, bảo tồn và phát huy. Từ Quản Bạ, lên Yên Minh, đến Mèo Vạc rồi sang Đồng Văn đâu đâu cũng gặp những chủ nhân của cao nguyên khoác trên mình sắc áo của các dân tộc. Mỗi dân tộc một sắc màu, mỗi dân tộc một truyền thống, mỗi dân tộc một tập quán… nhưng tụ lại đã làm nên linh hồn của Cao nguyên đá Đồng Văn. Nói riêng tại huyện Đồng Văn, huyện vùng lõi của Công viên địa chất có 17 dân tộc gồm: Mông, Dao, Tày, Nùng, Lô Lô, Cờ Lao, Bố Y, Pu Péo, Thái, Mường, Hoa (Hán), La Chí, Pà Thẻn, Sán Chay (Cao Lan), Giấy, Kinh (Việt)… sinh sống ở 19 xã, thị trấn (trong đó có 9 xã, thị trấn biên giới). Ở đây, người Mông là dân tộc chiếm đa số và hãy đến với lễ hội Gầu Tào của họ. Lễ hội Gầu Tào là hội cầu phúc, cầu tự, cầu sức khỏe, cầu cho lúa xếp đầy bồ, ngô treo đầy gác, trâu bò đứng chật trong chuồng, cầu cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu… thường được tổ chức từ mùng 2 đến mùng 10 Tết Nguyên đán hằng năm. Tại buổi lễ sau bài khấn của thầy cúng và nhiều nghi lễ theo phong tục là các cuộc thi, trò chơi dân gian bổ ích, lý thú như: Kéo co, trèo cột, leo dây, hát dân ca, hát đối… mang lại cho người tham dự tinh thần vui vẻ, phấn khởi, quên đi những khó khăn, vất vả thường ngày. Tại lễ hội Khèn Mông (được tổ chức sau Tết Nguyên đán) người dự sẽ được xem các nghệ nhân thực hiện những động tác uyển chuyển trong các bài múa khèn giao duyên, múa khèn mời rượu, múa khèn lên nương, đặc biệt là các điệu nhảy như: Nhảy đưa chân, nhảy lưới, quay đổi chỗ, quay tại chỗ, quay di động, vờn khèn, quay cầu, quay gót... Đây là lễ hội nhằm bảo tồn, khôi phục, phát triển, tôn vinh các nét đẹp văn hóa của dân tộc Mông.
 

Ngoài các lễ hội của các dân tộc thì những ngày chợ phiên cũng mang những nét văn hóa truyền thống vô cùng đặc sắc. Ở bất kỳ chợ phiên nào trong khu vực Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, hình ảnh những chàng trai Mông vai đeo chiếc khèn, tay xách lồng chim họa mi đi chơi chợ với gương mặt tươi rói; thiếu nữ Lô Lô với trang phục rực rỡ đi chơi chợ với ánh mắt nhìn long lanh; thiếu nữ Mông, ửng đôi má hồng, tà váy lanh đong đưa theo từng nhịp bước vào chợ; thiếu nữ Tày, Dao, Cờ Lao, Pu Péo… mỗi người mang đến chợ một sắc màu, tạo cho những phiên chợ như một tấm thổ cẩm mang hoa văn đa sắc, đa điểm, đa nét. Trong chợ, cụ ông, cụ bà, người trung niên ngồi quanh bàn rượu, quanh chảo thắng cố hàn huyên tâm sự mà không thể thiếu được ống điếu thuốc lào chuyền tay nhau làm nồng thêm câu chuyện. Đến chợ có thể không bán gì, có thể không mua gì mà vẫn vui. Đến chợ có thể uống rượu say không về được đến nhà, phải ngủ lại dọc đường mà vẫn vui. Đến chợ mặc dù phải đi bộ một, hai ngày đường mà vẫn vui… Tất cả những điều đó chợ phiên nào cũng có và làm nên những giá trị riêng có của cao nguyên. Chợ Tình Khau Vai, một điểm nhấn của Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, năm nào cũng vậy cứ đến ngày 27.3 âm lịch phiên chợ lại diễn ra. Chợ không mua, không bán. Chợ chỉ cho và nhận, trao yêu thương và mang về những thầm nhớ.
 

Trong 17 dân tộc ở Đồng Văn đặc biệt có sự giao thoa văn hóa truyền thống giữa các dân tộc vùng Tây Bắc với Đông Bắc. Dân tộc Thái, Mường có nguồn gốc từ Sơn La, Điện Biên, Lào Cai, Yên Bái đã mang “màu trắng hoa Ban” của núi rừng Tây Bắc về với “sắc Đào” cao nguyên. Làn điệu Sình ca của dân tộc Cao Lan từ chiến khu Việt Bắc (Thái nguyên, Tuyên Quang) đến “sánh nhịp” với Trống đồng Lô Lô, với Khèn Mông cực Bắc tạo nên những nét văn hóa đặc sắc và kho tàng văn nghệ dân gian đồ sộ của 17 dân tộc ở Đồng Văn. Hàng tháng, cứ “đến hẹn lại lên” đúng vào ngày rằm, dưới ánh trăng tròn rắc bạc lên vạn vật, dưới ánh đèn lồng lung linh Phố cổ, đêm văn nghệ dân gian lại diễn ra. Những nghệ nhân dân gian, diễn viên nông dân từ xóm Lô Lô Chải, xã Lũng Cú, Sủng Là mang theo lời ca, tiếng hát, điệu múa quyện vào tiếng Trống đồng giữ hồn dân tộc. Câu Si, câu Lượn, lời Then bay theo tiếng đàn Tính cùng với đội văn nghệ dân gian người Tày từ xóm Thiên Hương, thị trấn Đồng Văn về với Đêm rằm Phố Cổ. Điệu nhảy đá gót, quay cầu cùng với tiếng Khèn Mông vi vút, trầm bổng từ xóm Tả Cồ Ván, xã Hố Quáng Phìn bay lên, hòa vào ánh trăng và đá núi. Một tháng có một đêm, trong một đêm ấy, dưới ánh trăng rằm, bao nhiêu khát vọng trinh phục thiên nhiên, bao nhiêu mong ước về cuộc sống tươi đẹp, bao nhiêu hy vọng cho mùa màng bội thu… đã được các nghệ nhân hát lên thay lòng dân tộc mình bằng những tiết mục tinh túy được gìn giữ bao đời.
 

Trên miền đá cao ngút này, mỗi dân tộc đều có những người con ưu tú được yêu thương, trân trọng như Anh hùng lực lượng vũ trang Sùng Dúng Lù, không những là niềm tự hào của người Mông mà còn là niềm kính trọng của các dân tộc miền đá với chiến công tiễu phỉ năm xưa; cố nghệ sỹ Vương Ngọc Vấn, người con của dân tộc Lô Lô đã gửi lòng mình vào tác phẩm “Chú bò vàng” làm rộn ràng tiếng hát trên nương, xốn xang lòng người dưới xóm; Nhà thơ Hùng Đình Quý với những bài thơ song ngữ Mông – Việt mộc mạc mà sâu sắc lay động lòng người… và còn nhiều nữa, rất nhiều, họ là thầy giáo, cô giáo; là bộ đội, công an; là y sỹ, bác sỹ; là nông dân… là con em của các dân tộc được sinh ra, lớn lên trên miền đá miên man này đang chung sức, đồng lòng từng ngày xây dựng quê hương giàu đẹp, bảo vệ biên cương vững chắc và giữ gìn Công viên địa chất giữ nguyên giá trị; xứng đáng là linh hồn của cao nguyên bằng việc giữ trong huyết quản của mỗi người những giá trị truyền thống dân tộc.
 

 


Nguồn tin: Báo Hà giang online

Hãy chia sẻ với người thân và bạn bè của bạn


Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 2 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 


Tổ chức cung cấp dịch vụ IVAN